Þegar Salómon stóð frammi fyrir altari Drottins við vígslu musterisins í Jerúsalem, flutti hann eina merkilegustu bæn sem skráð er í Ritningunni. Orð hans í 1. Konungabók 8 líta aftur til fyrirheita Guðs, fjalla um brýnar andlegar þarfir Ísraels og vísa jafnframt fram til miklu stærra áforms.
Musterið var vissulega miðpunktur þjóðlegrar tilbeiðslu Ísraels. En Salómon skildi að áform Guðs var aldrei bundið við Ísrael eina. Í bæn sinni tók hann einnig til útlendingsins — manns sem var ekki Ísraelsmaður — en sem myndi heyra um nafn Drottins og koma til Jerúsalem til að leita hans.
Þessi meginregla þróast í gegnum alla Ritninguna þar til spámennirnir lýsa framtíðartíma þegar Jerúsalem verður miðstöð tilbeiðslu fyrir fólk af öllum þjóðum.
Musterið átti því að vera miklu meira en glæsileg bygging. Það átti að vera bænahús fyrir allar þjóðir.
Hin mikla bæn Salómons
Vígsla musterisins var einn af lykilatburðum í sögu Ísraels.
Davíð hafði þráð að reisa hús fyrir nafn Drottins, en það verk var falið syni hans Salómon. Þegar musterið var fullgert safnaði Salómon Ísrael saman í Jerúsalem, stóð frammi fyrir altarinu, rétti hendur sínar til himins og bað.
Bæn hans sýnir djúpan skilning bæði á veikleika mannsins og miskunn Guðs.
Salómon vissi að Ísrael myndi syndga.
Hann bað ekki eins og nærvera musterisins ein og sér myndi tryggja trúfesti þjóðarinnar. Þvert á móti gerði hann ráð fyrir aðstæðum þar sem óhlýðni Ísraels myndi leiða til dóms Guðs.
Hann talaði um ósigur fyrir óvinum, þurrka, hungursneyð, drepsótt, uppskerubrest, veikindi og loks útlegð.
En aftur og aftur var leið til baka.
Fólkið þurfti að viðurkenna synd sína, snúa aftur til Guðs og biðja.
„Þá heyr þú á himnum og fyrirgef synd þjóna þinna og lýðs þíns Ísraels...“
— 1. Konungabók 8:36
Mynstrið er skýrt:
synd — dómur — viðurkenning — iðrun — bæn — fyrirgefning — endurreisn.
Þetta mynstur átti eftir að endurtaka sig aftur og aftur í sögu Ísraels.
Þegar Ísrael var sigrað
Salómon bað:
„Þegar lýður þinn Ísrael verður sigraður fyrir óvininum, af því að þeir hafa syndgað gegn þér, og þeir snúa aftur til þín, játa nafn þitt og biðja og ákalla þig í þessu húsi; þá heyr þú á himnum og fyrirgef synd lýðs þíns Ísraels...“
— 1. Konungabók 8:33-34
Hernaðarmáttur Ísraels átti aldrei að vera hin endanlega uppspretta öryggis þjóðarinnar.
Öryggi hennar byggðist á sambandi hennar við Guð.
Þegar fólkið treysti Guði og hlýddi honum gat hann frelsað það undan óvinum sem voru miklu öflugri en það sjálft. Þegar það yfirgaf hann gátu jafnvel hagstæðar aðstæður endað með ósigri.
Dramatískt dæmi um þetta átti sér stað á dögum Jósafats.
Mikill her kom gegn Júda. Frá mannlegu sjónarmiði virtist staðan vonlaus. Jósafat safnaði fólkinu saman og leitaði Drottins.
Bæn hans minnti greinilega á þær meginreglur sem tengdust Salómon og musterinu:
„Ef ógæfa kemur yfir oss, sverð, dómur, drepsótt eða hungur, og vér stöndum frammi fyrir þessu húsi og frammi fyrir þér... og hrópum til þín í neyð vorri, þá munt þú heyra og hjálpa.“
— 2. Kroníkubók 20:9
Jósafat viðurkenndi opinskátt veikleika Júda:
„Vér höfum engan mátt gegn þessum mikla mannfjölda sem kemur gegn oss, og vér vitum ekki hvað vér eigum að gera, en augu vor eru á þér.“
— 2. Kroníkubók 20:12
Þetta er ein hin sterkasta yfirlýsing um trú í Ritningunni.
Þeir höfðu ekki hernaðarmátt til að leysa vandann, en þeir vissu hvert þeir áttu að líta.
Guð frelsaði Júda.
Söngvararnir gengu fremstir fyrir hernum og lofuðu Drottin, og Guð lét óvini þeirra tortíma hver öðrum.
Bæn Salómons var ekki aðeins hátíðleg ræða við opnun byggingar. Meginreglur hennar urðu hluti af lifandi sambandi Ísraels við Guð.
Þegar himninum var lokað
Salómon gerði einnig ráð fyrir þurrki:
„Þegar himninum er lokað og ekkert regn kemur, vegna þess að þeir hafa syndgað gegn þér; ef þeir biðja í átt til þessa staðar, játa nafn þitt og snúa frá synd sinni... þá heyr þú á himnum...“
— 1. Konungabók 8:35-36
Regn var lífsnauðsynlegt í landinu.
Háð Ísraels á árstíðabundinni úrkomu minnti þjóðina stöðugt á að velmegun kæmi að lokum frá Guði.
Sama meginregla birtist síðar hjá Malakí.
Fólkið var orðið andlega kærulaust. Meðal annars hafði það brugðist skyldum sínum varðandi tíundir og fórnir. Guð hvatti það til að snúa aftur til sín í trúfesti:
„Færið alla tíundina í forðabúrið... og reynið mig nú í þessu, segir Drottinn allsherjar, hvort ég muni ekki opna fyrir yður glugga himinsins...“
— Malakí 3:10
Efnisleg blessun gat aldrei komið í stað andlegrar trúfesti. Umhyggja Guðs átti fremur að kenna Ísrael að reiða sig á hann.
Regn, uppskera og velmegun voru ekki aðeins efnahagsleg málefni. Þau tengdust sáttmálasambandi þjóðarinnar við Guð.
Þessi lærdómur verður mikilvægur þegar við snúum okkur að spámönnunum og sjáum að svipaðar meginreglur munu gilda meðal þjóðanna í hinu komandi ríki Guðs.
Hungursneyð, drepsótt og þjóðarneyð
Salómon hélt áfram:
„Ef hungur verður í landinu, ef drepsótt kemur, korndrepi, mygla, engisprettur... ef óvinur þeirra umkringir þá... hvaða plága eða sjúkdómur sem verður...“
— 1. Konungabók 8:37
Upptalningin er áhrifamikil.
Salómon skildi að þjóðarógæfa gat tekið á sig margar myndir. En hver svo sem þjáningin var, var grundvallarspurningin sú sama: myndi fólkið skilja hinn andlega lærdóm og snúa aftur til Guðs?
Hann bað þess að þegar einstaklingur skildi „plágu síns eigin hjarta“ og rétti hendur sínar í átt að musterinu, myndi Guð heyra.
Þessi orð færa okkur lengra en að ytri aðstæðum þjóðarinnar.
Dýpsta vandamálið var ekki hungrið.
Það var ekki innrásarherinn.
Það var ekki einu sinni sjúkdómurinn.
Dýpsta vandamálið var hjarta mannsins.
Ytri dómar áttu að vekja fólkið til meðvitundar um mun alvarlegra vandamál — aðskilnað frá Guði.
Þetta er enn mikilvæg biblíuleg meginregla.
Sönn iðrun felst ekki aðeins í því að biðja Guð um að fjarlægja óþægilegar afleiðingar. Hún felst í því að viðurkenna það sem er rangt innra með okkur og snúa aftur til hans.
Bæn úr útlegð
Bæn Salómons nær að lokum til mestu þjóðarógæfu Ísraels: útlegðarinnar.
Hann vissi að viðvarandi uppreisn gæti leitt til þess að fólkið yrði flutt burt úr landi sínu:
„Ef þeir syndga gegn þér, því enginn maður er án syndar, og þú reiðist þeim og framselur þá óvininum...“
— 1. Konungabók 8:46
En jafnvel útlegð gat ekki komið þeim út fyrir miskunn Guðs.
Ef þeir endurskoðuðu vegu sína, iðruðust, játuðu synd sína og báðu í átt til Jerúsalem, bað Salómon Guð að heyra þá.
Öldum síðar gerði Daníel einmitt það.
Daníel bjó í Babýlon, langt frá Jerúsalem. Samt:
„Hann féll á kné þrisvar á dag, bað og þakkaði Guði sínum...“
— Daníel 6:10
Það er merkilegt að gluggar hans voru opnir í átt til Jerúsalem.
Daníel skildi bæn Salómons.
Síðar, í Daníel 9, þegar hann skildi af spádómi Jeremía að sjötíu árin sem tengdust eyðingu Jerúsalem væru að renna sitt skeið, flutti Daníel eina af stórfenglegustu játningarbænum Biblíunnar.
Hann aðskildi sig ekki frá þjóð sinni og talaði aðeins um *þeirra* mistök.
Hann sagði:
„Vér höfum syndgað, framið ranglæti, breytt óguðlega og gert uppreisn...“
— Daníel 9:5
Daníel höfðaði ekki til réttlætis Ísraels heldur til miskunnar Guðs.
Og Guð endurreisti þjóð sína.
Babýlon féll. Kýrus Persakonungur gaf út tilskipun sem heimilaði Gyðingum að snúa aftur, og Jerúsalem og musterið voru endurreist.
Enn á ný komu meginreglur bænar Salómons fram í sögunni.
En Salómon bað um meira en Ísrael
Auðvelt væri að lesa 1. Konungabók 8 sem bæn sem snerti aðeins Ísrael.
En skyndilega víkkar Salómon sjónarhornið:
„Einnig varðandi útlendinginn, sem ekki er af lýð þínum Ísrael, heldur kemur úr fjarlægu landi vegna nafns þíns...“
— 1. Konungabók 8:41
Hér er útlendingur.
Hann er ekki af náttúrlegu afkvæmi Ísraels.
En hann hefur heyrt um Guð Ísraels.
Salómon heldur áfram:
„Þegar hann kemur og biður í átt að þessu húsi, þá heyr þú á himnum, bústað þínum, og gjör eftir öllu því sem útlendingurinn ákallar þig um...“
— 1. Konungabók 8:42-43
Hvers vegna?
Salómon gefur ástæðuna:
„Til þess að allar þjóðir jarðarinnar megi þekkja nafn þitt og óttast þig eins og lýður þinn Ísrael.“
Þessi setning opinberar miklu stærra áform Guðs.
Ísrael var kallað í ákveðnum tilgangi, en áform Guðs nær að lokum til alls heimsins.
Musterið í Jerúsalem benti fram til tíma þegar þekkingin á Guði og tilbeiðsla hans myndi ná langt út fyrir eina þjóð.
Bænahúsið hjá Jesaja
Spámaðurinn Jesaja þróar sömu meginreglu.
Hann talar um útlendinga sem sameinast Drottni:
„Og synir útlendinganna, sem sameinast Drottni til að þjóna honum og elska nafn Drottins... þá mun ég leiða til míns heilaga fjalls og gleðja þá í bænahúsi mínu...“
— Jesaja 56:6-7
Síðan kemur hin þekkta yfirlýsing:
„Því hús mitt skal kallast bænahús fyrir allar þjóðir.“
— Jesaja 56:7
Þetta er ekki aðeins yfirlýsing um að útlendingar séu umbornir.
Hún lýsir áformi Guðs um að safna fólki af þjóðunum saman til tilbeiðslu.
Guð Ísraels er ekki aðeins guð einnar þjóðar eða ættbálks.
Hann er skapari himins og jarðar, og áform hans snertir allt mannkyn.
Köllun Ísraels átti að lokum að færa þjóðunum blessun.
Þetta leiðir okkur enn lengra aftur, til fyrirheits Guðs til Abrahams:
„Og af niðjum þínum skulu allar þjóðir jarðarinnar blessun hljóta.“
— 1. Mósebók 22:18
Hin alþjóðlega tilbeiðsla sem Jesaja lýsir er hluti af uppfyllingu þessa fyrirheits.
Þjóðirnar fara til Jerúsalem
Sakaría lýsir þessu alþjóðlega áformi með undraverðum hætti.
Í Sakaría 8 lesum við um framtíðartíma þegar fólk mun virkan hvetja hvert annað til að leita Drottins:
„Íbúar einnar borgar munu fara til annarrar og segja: Komið, förum skjótt að biðja frammi fyrir Drottni og leita Drottins allsherjar...“
— Sakaría 8:21
Spámaðurinn heldur áfram:
„Já, margar þjóðir og voldugar þjóðir munu koma til að leita Drottins allsherjar í Jerúsalem og biðja frammi fyrir Drottni.“
— Sakaría 8:22
Stefna mannlegs samfélags verður gjörbreytt.
Í dag keppa þjóðir um landsvæði, auðlindir, áhrif og auð.
Sakaría lýsir þjóðum sem leita að einhverju miklu meira: þekkingunni á Guði.
Fólk mun hvetja hvert annað:
„Komið... leitum Drottins.“
Jerúsalem mun verða andleg miðstöð heimsins.
„Vér viljum fara með yður“
Sakaría bætir við annarri merkilegri mynd:
„Á þeim dögum munu tíu menn af öllum tungum þjóðanna... segja: Vér viljum fara með yður, því vér höfum heyrt að Guð sé með yður.“
— Sakaría 8:23
Saga Ísraels hefur innihaldið löng tímabil þjáninga, dreifingar og fjandskapar af hálfu þjóðanna.
En spádómurinn lýsir algjörum viðsnúningi.
Þjóðirnar munu skilja að áform Guðs tengist fólkinu og fyrirheitunum sem tengjast Ísrael.
Í stað fjandskapar mun koma löngun til að læra.
„Vér viljum fara með yður.“
Hvers vegna?
„Því vér höfum heyrt að Guð sé með yður.“
Konungurinn í Jerúsalem
Sakaría 14 þróar myndina enn frekar.
Kaflinn lýsir afskiptum Drottins af málefnum heimsins og lýsir síðan yfir:
„Og Drottinn mun verða konungur yfir allri jörðinni; á þeim degi mun Drottinn vera einn og nafn hans eitt.“
— Sakaría 14:9
Ríki Guðs verður raunverulegt heimsríki.
Jesús Kristur mun ríkja sem konungurinn sem Guð hefur útnefnt.
Þær þjóðir sem lifa af dóma sem tengjast stofnun þessa ríkis verða kallaðar til að fara upp til Jerúsalem:
„Og það mun verða, að hver sá sem eftir er af öllum þjóðunum... mun fara upp ár frá ári til að tilbiðja konunginn, Drottin allsherjar, og halda laufskálahátíðina.“
— Sakaría 14:16
Hér verður sú meginregla sem starfaði í sögu Ísraels að alþjóðlegri meginreglu.
Þjóðirnar munu læra að hlýða Guði.
Og Sakaría kemur sérstaklega aftur að málefni regnsins.
Ef þjóð neitar að fara til Jerúsalem:
„Yfir hana mun ekkert regn falla.“
— Sakaría 14:17
Tengingin við bæn Salómons er sláandi.
Ísrael hafði verið kennt með þurrki að blessun kæmi frá Guði og að uppreisn hefði afleiðingar.
Á tímum ríkisins munu þjóðirnar læra sama lærdóm.
Myndu þjóðirnar fara sjálfviljugar?
Þetta vekur óþægilega en mikilvæga spurningu.
Ef fólki í dag væri einfaldlega boðið að yfirgefa núverandi forgangsmál sín og fara til Jerúsalem til að tilbiðja hinn eina sanna Guð, myndu þjóðirnar gera það af fúsum og frjálsum vilja?
Mannkynssagan gefur litla ástæðu til að ætla það.
Fólk og þjóðir stjórnast oft af auði, þægindum, þjóðlegum metnaði, pólitísku valdi og eiginhagsmunum.
Ritningin lýsir ekki ríki Guðs sem einhverju sem stofnast einfaldlega vegna þess að mannkynið ákveður smám saman að verða betra.
Guð grípur inn í.
Stjórn Krists kemur valdi Guðs á jörðinni á.
Sálmur 2 lýsir þjóðunum sem rísa gegn hinum Smurða Guðs, en þessi mótstaða getur ekki stöðvað áform Guðs:
„En ég hef sett konung minn á Síon, mitt heilaga fjall.“
— Sálmur 2:6
Stjórn Krists mun kenna þjóðunum réttlæti.
Jesaja lýsir niðurstöðunni:
„Þegar dómar þínir eru á jörðinni læra íbúar heimsins réttlæti.“
— Jesaja 26:9
Dómur er því ekki endanlegt markmið Guðs.
Markmiðið er lærdómur.
Það er umbreyting.
Það er heimur þar sem vegir Guðs eru skildir og þeim fylgt.
Frá dómi til blessunar
Þetta hjálpar okkur að skilja hið endurtekna mynstur í bæn Salómons.
Dómurinn er aldrei settur fram sem refsing aðeins refsingarinnar vegna.
Ósigurinn átti að fá Ísrael til að snúa aftur.
Þurrkurinn átti að fá Ísrael til að snúa aftur.
Hungursneyðin átti að fá Ísrael til að snúa aftur.
Útlegðin átti að fá Ísrael til að snúa aftur.
Niðurstaðan sem Guð óskaði eftir var iðrun, fyrirgefning og endurreisn.
Sama meginregla sést í spádómsmynd framtíðarinnar.
Dómarnir sem fylgja stofnun ríkis Guðs hafa ákveðinn tilgang: þjóðirnar eiga að viðurkenna vald Guðs og læra vegi hans.
Jesaja lýsir hinni dásamlegu niðurstöðu:
„Og margar þjóðir munu fara og segja: Komið, förum upp á fjall Drottins... og hann mun kenna oss vegu sína og vér munum ganga á stigum hans...“
— Jesaja 2:3
Þjóðunum verður ekki aðeins haldið frá því að gera illt.
Þeim verður kennt réttlæti.
Alþjóðlegt bænahús
Salómon stóð frammi fyrir nýbyggðu musterinu fyrir um þrjú þúsund árum og bað fyrir Ísrael.
En í þeirri bæn var eitthvað miklu stærra.
Hann bað fyrir útlendingnum.
Hann bað þess að fólk frá fjarlægum löndum myndi heyra um hið mikla nafn Guðs.
Hann bað þess að Guð myndi heyra það.
Og hann útskýrði hvers vegna:
„Til þess að allar þjóðir jarðarinnar megi þekkja nafn þitt.“
Jesaja sá bænahús fyrir allar þjóðir.
Sakaría sá voldugar þjóðir koma til Jerúsalem til að biðja.
Hann sá fólk af ólíkum tungum segja: „Vér viljum fara með yður.“
Hann sá allar þjóðir ganga upp til að tilbiðja konunginn.
Þetta eru ekki ósamstæðir spádómar.
Þeir eru hlutar af einu áformi Guðs.
Jerúsalem, sem svo oft hefur verið tengd átökum, mun verða miðstöð friðar, fræðslu og tilbeiðslu.
Þjóðir sem í dag þekkja hinn sanna Guð lítið munu læra vegu hans.
Mannleg stjórnvöld munu víkja fyrir réttlátri stjórn Krists.
Fyrirheitið sem Abraham fékk mun ná alþjóðlegri uppfyllingu sinni.
Og sú meginregla sem kom fram við vígslu musteris Salómons mun loks sjást í allri sinni fyllingu:
Hús Guðs mun sannarlega verða bænahús fyrir allar þjóðir.
Hvað merkir þetta fyrir okkur?
Þessir spádómar varða framtíðina, en boðskapur þeirra snertir ekki aðeins framtíðina.
Bæn Salómons kallar fólk aftur og aftur til að viðurkenna hversu háð það er Guði.
Daníel beið ekki þar til þjóðfélagslegar aðstæður urðu þægilegar áður en hann bað.
Jósafat lét ekki eins og hann hefði lausn á neyð Júda.
Hinn trúfasti útlendingur lét þjóðerni sitt ekki hindra sig í því að leita Guðs Ísraels.
Þeir viðurkenndu allir sama grundvallarsannleikann: mannlegur máttur er ófullnægjandi, en Guð heyrir þá sem leita hans í einlægni.
Þess vegna þurfum við að spyrja okkur sömu spurninga.
Hvar setjum við traust okkar?
Viðurkennum við „plágu eigin hjarta“?
Þegar við syndgum, réttlætum við okkur sjálf eða snúum við aftur til Guðs?
Hlökkum við í raun til heims sem stjórnað er eftir mælikvarða Guðs fremur en manna?
Og erum við að undirbúa okkur núna fyrir þetta komandi ríki?
Framtíðin sem spámennirnir lýsa er stórkostleg.
Heimur sem nú er klofinn eftir þjóðerni, tungumáli, stjórnmálum, auði og átökum mun verða leiddur undir einn réttlátan konung.
Fólk frá mörgum þjóðum mun leita Guðs Ísraels.
Jerúsalem mun verða miðstöð þaðan sem kennsla Guðs breiðist út um alla jörðina.
Eins og Jesaja segir:
„Því frá Síon mun lögmálið ganga út og orð Drottins frá Jerúsalem.“
— Jesaja 2:3
Bæn Salómons nær því miklu lengra en til vígslu fornrar byggingar.
Hún opinberar meginreglu sem gengur í gegnum allt áform Guðs: syndina verður að viðurkenna, iðrunin verður að vera sönn, fyrirgefning kemur frá Guði, og endanlegt áform hans er að fylla jörðina fólki sem þekkir hann og tilbiður hann.
Sá dagur kemur þegar boðið mun hljóma um allan heim:
„Komið, förum upp á fjall Drottins.“
Og Jerúsalem mun loks uppfylla hina miklu spádómsmynd:
bænahús fyrir allar þjóðir.
Comments